19 maart: Beeld ter overweging

Tucht – daad – lijden – dood

Vrijheid, langdurig zochten we je in Tucht – Daad – Lijden – Dood

Stervend herkennen we jou in het aangezicht Gods

 

Beeld: Jeltje Hoogenkamp

 

————-

 

Werelden

 

Elk mens blijkt en blijft uiteindelijk een ander, hoe goed je die ander ook dacht te kennen. Een andere wereld.

Zo gaat het ook in je eigen leven als het gaat om levensfases. Elke volgende levensfase is een (nieuwe) wereld op zich.

Die nieuwe wereld kun je alleen leren kennen door er binnen te treden. Ook als dat binnentreden met (groot) verlies gepaard gaat. De veelgebruikte uitdrukking ‘de oude weer worden’ blijkt vaak meer een verlangen te verwoorden dan de realiteit weer te geven.

Tegelijk ben je zelf degene  die de verschillende werelden verbindt. In elke wereld laat je wat achter, in elke nieuwe wereld vind je nieuwe inzichten.

Het bijzondere aan het werk van Bonhoeffer is dat hij stem geeft aan het binnengaan in een nieuwe wereld met een helderheid van geest die overvalt. Met grote discipline komt hij de overgangen onder ogen. Dat ordent zijn teksten. In dat licht kan hij spreken over de toekomende wereld als één die hij wil binnentreden – een zelfbewust mens voor Gods aangezicht.

Bijzonder aan het werk van Jeltje Hoogenkamp is wat mij betreft dat zij verschillende werelden schetst, maar door stijl en accenten aangeeft dat ze ook met elkaar zijn verbonden. Werelden van dezelfde mens. Gescheiden en vreemd, en toch – met elkaar samen – die mens vormend.

Zo lees ik haar werk, waarbij de leesrichting eerder concentrisch is dan van rechts naar links, of van boven naar onder. Die gebruikelijke leesrichtingen, verbonden aan ons westerse schrift, gaan in haar werk niet op. Haar intuïtie is door alle werelden heen terug te vinden.

Er lijkt een rand te zijn – in grijstinten. Omvattend? Begrenzend?

Maar… is het wel een rand? Of is het een ander, de Ander, die schuilgaat in, achter al die werelden die een mens tot mens maakt?

De begeleidende woorden lijken iets dergelijks te suggereren: stervend herkennen we jou in het aangezicht Gods.

Ds. Nico de Lange